Trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) đang tiến hành các đợt thanh tra nhằm đánh giá nỗ lực chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) của Việt Nam, ngành thủy sản trong nước đang bước vào một giai đoạn chuyển mình sâu sắc. Đây không chỉ là một bài kiểm tra về năng lực quản trị nghề cá, mà còn là cơ hội để Việt Nam khẳng định cam kết xây dựng một ngành thủy sản minh bạch, có trách nhiệm và bền vững – những yếu tố ngày càng trở thành tiêu chuẩn bắt buộc trong thương mại quốc tế.

Cùng lúc đó, sự xuất hiện của các nền tảng kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu như Viet Nam International Sourcing 2026 (VIS 2026) đang mở ra một không gian hợp tác mới, nơi các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam có thể trực tiếp tiếp cận với các tập đoàn phân phối và nhà nhập khẩu lớn từ châu Âu, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Trung Quốc và nhiều thị trường phát triển khác. Sự kiện này được kỳ vọng sẽ trở thành một “cửa ngõ thương mại” quan trọng, góp phần nâng tầm vị thế của thủy sản Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

EU – thị trường chiến lược trị giá hàng tỷ USD

Trong cấu trúc thị trường xuất khẩu của thủy sản Việt Nam, EU luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Không chỉ là một thị trường có sức mua lớn, EU còn được xem là khu vực “định chuẩn” về các tiêu chí phát triển bền vững, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm môi trường. Việc duy trì và mở rộng thị phần tại thị trường này vì thế có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển dài hạn của ngành thủy sản Việt Nam.

Theo số liệu của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), năm 2025 kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đạt khoảng 11,3 tỷ USD, tăng hơn 12% so với năm trước đó, cho thấy dấu hiệu phục hồi tích cực sau giai đoạn suy giảm do biến động kinh tế toàn cầu. Trong tổng kim ngạch này, xuất khẩu sang EU đạt khoảng 1,2 tỷ USD, tăng hơn 12% so với năm 2024 và chiếm khoảng 12–15% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.

Các mặt hàng chủ lực của Việt Nam tại thị trường EU bao gồm tôm, cá tra, cá ngừ và các sản phẩm nhuyễn thể. Trong đó, tôm tiếp tục là mặt hàng có giá trị cao nhất, đặc biệt là các sản phẩm chế biến giá trị gia tăng phục vụ hệ thống bán lẻ và nhà hàng tại châu Âu. Chỉ riêng 9 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu tôm sang EU đã đạt khoảng 434 triệu USD, tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm trước.

Bên cạnh đó, cá tra và cá ngừ chế biến cũng đang từng bước mở rộng thị phần nhờ lợi thế về giá thành, năng lực chế biến sâu và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng khắt khe của thị trường EU. Những tín hiệu tăng trưởng này cho thấy EU vẫn là một thị trường có dư địa lớn cho thủy sản Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh các nhà nhập khẩu châu Âu đang tìm kiếm những nguồn cung ổn định và bền vững hơn trong chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu.

Khi các nhà mua hàng châu Âu quay trở lại

Kể từ khi EU áp dụng cảnh báo “thẻ vàng IUU” đối với thủy sản Việt Nam vào năm 2017, ngành khai thác biển của Việt Nam đã trải qua một quá trình cải cách sâu rộng. Hàng loạt biện pháp quản lý mới đã được triển khai nhằm kiểm soát chặt chẽ hoạt động khai thác, nâng cao tính minh bạch của chuỗi cung ứng và đảm bảo tuân thủ các quy định quốc tế.

Những nỗ lực cải thiện quản lý nghề cá và minh bạch hóa chuỗi cung ứng đang tạo ra tín hiệu tích cực đối với các tập đoàn phân phối và nhà nhập khẩu thủy sản tại châu Âu. Trong bối cảnh người tiêu dùng EU ngày càng quan tâm đến yếu tố bền vững, các hệ thống bán lẻ lớn đang ưu tiên lựa chọn những nhà cung cấp có khả năng chứng minh nguồn gốc hợp pháp và trách nhiệm môi trường của sản phẩm.

Việt Nam, với lợi thế về năng lực nuôi trồng, chế biến và hệ thống doanh nghiệp xuất khẩu giàu kinh nghiệm, đang dần khẳng định vị thế là một trong những nguồn cung quan trọng trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng thực phẩm của châu Âu.

Trong thời gian gần đây, nhiều nhà nhập khẩu từ các quốc gia như Hà Lan, Đức, Bỉ và Tây Ban Nha – những cửa ngõ thương mại lớn của thủy sản vào EU – đã gia tăng hoạt động tìm kiếm đối tác tại Việt Nam. Các phân khúc sản phẩm được quan tâm nhiều nhất bao gồm tôm chế biến giá trị gia tăng, cá tra fillet, cá ngừ đóng hộp và các sản phẩm nhuyễn thể đông lạnh.

Xu hướng này được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng khi nhu cầu về thực phẩm an toàn và bền vững tại châu Âu ngày càng lớn, đặc biệt trong bối cảnh các chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc sau nhiều biến động kinh tế và địa chính trị.

Viet Nam International Sourcing 2026: Điểm hẹn của chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu

Trong bối cảnh ngành thủy sản đang bước vào giai đoạn tái định vị, Viet Nam International Sourcing 2026 được xem là một nền tảng quan trọng để kết nối trực tiếp các doanh nghiệp Việt Nam với các hệ thống phân phối quốc tế.

Không đơn thuần là một triển lãm thương mại, VIS 2026 được thiết kế như một trung tâm giao dịch chuỗi cung ứng toàn cầu, nơi hàng trăm đoàn buyer quốc tế sẽ đến Việt Nam để tìm kiếm nhà cung cấp trong nhiều lĩnh vực, trong đó thủy sản là một trong những ngành hàng trọng điểm.

Đối với các doanh nghiệp thủy sản, sự kiện này mang lại cơ hội đặc biệt để giới thiệu năng lực sản xuất, chế biến và quản trị chuỗi cung ứng theo các tiêu chuẩn quốc tế. Đây cũng là dịp để ngành thủy sản Việt Nam khẳng định những nỗ lực cải cách trong việc xây dựng một ngành khai thác và nuôi trồng bền vững, phù hợp với các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản,...

Đáng chú ý, VIS 2026 được kỳ vọng sẽ thu hút nhiều đoàn thu mua lớn từ châu Âu, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Trung Quốc – khu vực đang có nhu cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm thủy sản chất lượng cao, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường. Việc gặp gỡ trực tiếp giữa doanh nghiệp Việt Nam và các nhà nhập khẩu quốc tế tại sự kiện này sẽ giúp rút ngắn khoảng cách giữa nhà sản xuất và hệ thống phân phối toàn cầu, đồng thời mở ra nhiều cơ hội hợp tác dài hạn.